جمال رضايى
432
بيرجندنامه ( فارسى )
فصل سه جامههاى نوزادان و كودكان در فصل سوم اين جستار جامهها و پوشاكهاى نوزادان و كودكان و متعلّقات آنها با تلفّظ گويشى و به ترتيب نويسههاى الفباى خطّ فارسى نوشته شده و تلفّظ يا برابر هريك در برابر آن داخل ( ) داده شده است : 1 - ارقچى [ ن ] araqci [ n ] ( عرقچين ) : عرقچين نوزادان از پارچههاى لطيف و نازك و معمولا سفيدرنگ تهيّه مىشد . عرقچين كودكان و بچهها را كه پارچهاى بود « كلوتّه » « 1 » مىناميدند . 2 - بن [ د ] ban [ d ] ( بند ) : « بند كه به آن « بند بچّه » نيز مىگفتند نوارى بلند و پارچهاى بود به طول حدود دو متر و عرض دو سه سانتىمتر كه آن را به دور « قنداق » بچّه مىپيچيدند ، تا از باز شدن آن جلوگيرى كند . « بند » را گاهى از پارچههاى معمولى و گاه زينتى و حتى ندرتا بافتنى تهيّه مىكردند . درست در ميانهء « بند » در جايى كه روى سينه « قنداق » قرار مىگرفت يك شيئى زينتى مانند مهره يا نگين و . . . مىدوختند تا هم ميانهء بند را نشان بدهد و هم زينتى براى آن باشد و گاهى به جاى آن يك مهره سوفالى سبز يا آبى مىدوختند كه ضدّ « چشمزخم » باشد . اين رسم هنوز متروك نشده است .
--> ( 1 ) . به اين واژه نگاه كنيد .